COVID-19 ve Sürü Bağışıklığı: Doğru Tercih mi?

0
292

Dünyadaki çoğu ülke, COVID-19 pandemisini baskılamak için benzer yöntemler izlese de bazı ülkeler bu süreçte pandemiyi sürü bağışıklığı ile yönetmeye çalışıyor.

Bu yöntemde amaç, hastalığa çok sayıda insanın yakalamasına izin verilmesi ve bu sayede hastalığa karşı toplumun bağışıklık geliştirmesinin sağlanmasıdır. Bu şekilde virüs kısa süre içerisinde topluma yayılsa da, toplumun çoğunluğu aynı zamanda bağışıklık kazanmış olacağı için yayılımın da doğal olarak duracağı düşünülmektedir.

İngiltere daha önce sürü bağışıklık yöntemini uygulayacağını duyurmuştu, salgınla ilgili ilk aksiyonları bu şekilde idi.

Coronavirus: European nations choose self-preservation over the Union
İngiltere; 250 binden fazla kişinin yaşamını kaybedeceğini algıladıktan sonra bu yöntemden vazgeçmişti.

Fakat bu sefer de Hollanda, tıpkı İngiltere’nin ilk başta planladığı gibi koronavirüs salgınıyla mücadele etmek için sürü bağışıklığını kullanmayı planladığı bildirdi.

Sürü bağışıklığı bizi koronavirüsten koruyabilir mi?

Bağışıklık sistemimiz, koronavirüs gibi bulaşıcı hastalıklarla savaşır. Bağışıklık sisteminin B lenfositleri, davetsiz misafir organizmalara karşı mücadele etmek ve onları yok etmek için antikorlar üretir. Bu antikorlar aynı zamanda mikroplara karşı “bellek” görevi görür ve bu şekilde yeniden karşılaşma anında daha iyi ve daha hızlı mücadele etmesini sağlar. Yani, bir kişi bir virüse karşı bağışıklık geliştirdiğinde, muhtemelen tekrar yakalanmayacağı düşünülür.

Kaynak:drozdogan.com

Sürü bağışıklığının arkasındaki teori de aslında budur. Bu teoriye göre iyi senaryo gerçekleşirse, “birçok insan bir virüse karşı bağışıklık geliştirdiğinde, sonunda henüz yakalamayan insanlara da hastalığı bulaştırmayacaktır. Böylelikle yayılma son bulacaktır.”

Sürü bağışıklıkta sayıların önemi!

Sürü bağışıklık durumu, aslında bir sayı oyunudur. Tüm planlar bir kişinin diğerine enfeksiyonu taşımasına göre yapılıyor. Ancak bulaştırıcılık oranı tüm planı yakından ilgilendirmektedir. Oranın “1” olması, bir kişinin en az 1 kişiye bulaştıracağı anlamına gelmektedir. Oranın >1 (birden fazla) olması enfeksiyonun hızlı yayılacağı anlamına gelmektedir. Sürü bağışıklığı, çoğalma oranının <1 değerine düştüğü ve enfeksiyonun yayılmasının durduğu noktaya indirmeyi amaçlamaktadır.

Koronavirüs için tayin edilen bulaştırıcılık oranı 2-3 arasındadır!

Buna göre kızamık durumunda yayılımının sonlanması için insanların %95’inin bağışık olması gerekir. Yayılım oranının 2,6 olarak hesaplandığında Koronovirüs yayılımının durması için insanların %60’ının sürü bağışıklığı kazanması yeterlidir. Ancak son dönemde, Çin’de iyileşmiş bazı kişilerin ikinci kez enfekte olabildiğini gösteren veriler gelmeye başladı. Uzmanlar bu durumu, “İyileşen hastalar SARS-CoV-2’ye karşı bağışıklık geliştirmek için yeterli antikor oluşturamayabilir ve tekrar enfekte olabilirler. Virüs ayrıca “iki fazlı” olabilir, yani yeni belirtiler oluşturmadan önce uykuda kalabilir” şeklinde açıklamaktadır. Şu an yeni tip koronavirüsün R0 dediğimiz bulaşma hızının 2,5 – 3 arasında olduğu kabul ediliyor ve bu değer, influenzadan (mevsimsel grip) yaklaşık 4 kat daha hızlıdır.

Sürü bağışıklık akıllıca bir plan mı?

Bazı uzmanların raporuna göre, İngiltere’nin sürü bağışıklığının gelişmesi için 47 milyondan fazla insanın enfekte olması gerektiği belirtilmiştir. Bu durumda %2,3 ölüm oranı ve % 19 şiddetli hastalık oranı ile bu, bir milyondan fazla insanın ölmesine ve sekiz milyonun da kritik bakıma ihtiyaç duymasına neden olabileceği belirtilmiştir.

Virüslere karşı bağışıklığı hızlı ve güvenli geliştirmenin en iyi yolu aşılamadır. Aşılama ile bağışıklık sistemi hastalanmak zorunda kalmadan nasıl mücadele edeceğini öğrenir. Ancak henüz koronavirüs için geliştirilmiş bir aşı bulunmamaktadır.

Enfeksiyon hızını yavaşlatma önlemleri olmadan sürü bağışıklığı tercih edilirse yani ‘hiçbir şey yapılmazsa’ grafikte görüldüğü gibi çok çabuk salgın pik yapacaktır.

Bu durumda sağlık sisteminin kapasitesi önemli bir sorun haline gelecektir.

Kaynak:Nature 2020

Sağlık sisteminin kapasitesi

  • Kapasitenin belirleyicileri: doktor, hemşire, hastane yatağı, yoğun bakım ünitesi vb sayılardır.
  • Kapasite pandemi sırasında değişebilir, örneğin sağlık çalışanları hastalanabilir veya daha fazla losijtik kaynak devreye alınabilir.

En güvenli halk sağlığı stratejisi, sosyal-kişisel izolasyon ve hijyen kuralları ile virüsten korunmadır

Koronavirüs enfeksiyonunun başlamasını önlemek veya geciktirmek oldukça kritiktir. Yayılmasını engellemek ikinci aşamada önemlidir. Bu stratejiler, sağlık sistemine zaman kazandırır ve salgının artışında “eğriyi düzleştirir”, böylece hastaneler aynı anda vakalardan boğulmak zorunda kalmaz.

Herkesin uyarıları dinlediğinde ve önlemlerini titizlikle uyguladığında koronavirüs salgını sonuçları daha hafif olacaktır. Sonrasında ise dünyamızın eskisinden daha da güzel bir yer olacağına inancımız tamdır.

Kaynak

The U.K. backed off on herd immunity. To beat COVID-19, we’ll ultimately need it.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz