Meldonyum nedir? Sporcular neden tercih ediyor?

0
154

Meldonyum, oksijen taşıma kapasitesini arttıran ve performans arttırıcı bir ilaç olarak kullanabilen yasaklı bir maddedir. Maria Sharapova’da pozitif çıkması sonucu ünlenmiştir.

Meldonyum Nedir?

Meldonyum (mildronate; 3-(2,2,2-trimethylhydrazinium)propionate; THP; MET-88) son dönemde, spor doping dünyasında birçok tartışmanın konusu olarak popülerleşen atletik performansı arttıran bir ilaçtır.

Meldonyum, Letonya’da Grindex şirketi tarafından üretilen, Letonya ilaç ihracatının önemli bir paydasını oluşturan bir ilaçtır. 2013 yılında satışı 56 milyon avroya ulaşarak Letonya’nın en büyük tıbbi ihracatlarından biri halini almıştır.

Meldonyumun Tarihçesi

İlk olarak hayvanlarda kullanılmak üzere tasarlanmış bu ilaç, hayvancılıkta üreme performansını artırmak için kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca vücutta oksijen taşıma kapasitesini arttırdığı için sporcular tarafından doping olarak da tercih edilmektedir. Ancak meldonyum Dünya Antidoping Ajansı (WADA) tarafından yasaklı maddeler listesindedir.

Grindex şirketi tarafından üretilen meldonyum, 1979-1989 yılları arasında, oksijen taşıma kapasitesini artırması etkisi nedeniyle Sovyet birliklerine Afganistan ile olan savaşlarında dağları kolay aşabilmeleri için gönderilmiştir. 

Meldonyumun Etki Mekanizması

Meldonyum öncelikle, etki mekanizması L-Karnitin konsantrasyonunu azaltmaya ve enerji metabolizmasını düzenlemeye dayanan bir kardiyoprotektif ilaç olarak bilinir. Geçmiş yıllarda, meldonyumun kardiyoprotektif etkileri, farklı kardiyovasküler hastalık modellerinde kapsamlı bir şekilde incelenmiştir.

Doping olarak kullanımındaki en önemli rolü, kan akışını hızlandırıyor olması, dokuların oksijene daha çok doyması sonucu vücudun egzersiz kapasitesini artırmasıdır.

Kalp hastalıkları dahil birkaç tıbbi durum için Doğu Avrupa ve Asya’da lisansı bir ilaçtır. Amerika Birleşik Devletleri ve birçok Avrupa ülkesinde yasaklanmıştır.

Maria Sharapova: What is meldonium & will its use be widespread ...

Sharapova’nın 2006’dan beri kullandığı meldonyum, 1 Ocak 2016 günü WADA tarafından sporcular arasında performans artırıcı ilaç olarak kullandığına dair yeterli kanıtlara ulaşılmasıyla yasaklılar listesine dahil edilmişti. Ayrıca Sharapova dahil 724 Rus atletin daha meldonyum kullandığı tespit edilmişti.

Bir başka Rus sporcu Alexander Krushelnitsky, en son Pyeongchang Kış Olimpiyatlarında Rusya’da madalyaları elinden alınarak 2 yıl müsabakalardan men edilmişti. Bunun üzerine Rusya Curling Federasyonu Başkanı Dmitry Svishchev, Krushelnitsky’nin içeceklerine meldonium karıştırılmış olabileceğini söylemişti. Ancak Rusya’nın doping konusunda geçmişine bakacak olursak bu açıklamanın doğruluk payının düşük olabileceğini söyleyebiliriz.

Meldonyumun Kullanımı

Yağ asidi oksidasyonunu inhibe ederek kalp hastalıklarına korumak amacıyla kullanılmaktaydı. Yağ metabolizmasında rol oynayan karnitin ile yer değiştirerek etki etmektedir. 

Meldonyum ayrıca diğer bazı hastalıklarda da kullanılmaktadır. Alkol bağımlılığı  olanlarda yoksunluk belirtilerini azaltmada yardımcı olmaktadır. 

Time off in tennis - Expect Maria Sharapova to return in top form ...
Avustralya Açık’ta yapılan doping testinin pozitif çıkması, 1987 doğumlu dünyanın en önemli tenisçilerinden biri olan Sharap ova’nın kariyerine büyük bir kara leke olarak düşmüştür. Fotoğraf: The Economist

Sharapova’nın Doping Sonucu

Eski dünya tenis bir numarası Maria Sharapova’da doping test sonucunun pozitif çıkması, 7 Mart 2016’da  birçok gazetenin manşetlerine  bomba gibi düşmüştü. Sharapova 10 yıldır sağlık problemleri gerekçesiyle aldığını itiraf etmişti. Ancak doping olarak kullanmadığını ifade etmişti. Ancak bütün bunları belirtmesine rağmen lisansı askıya alınmıştı.

Bir sporcu hakkında doping haberlerinin ortaya çıkması, tüm hayranlarının bir günde sporcuyu silmesine ve aşağılamasına bile sebep olabilmektedir. Bu yüzden sporcular doping kullandıklarını kabul etmek istemezler. Ancak gerçekten kullanmadığı halde dopingden nasibini almış sporcular da vardır. 

Dopingler: İftira ya da Gerçek Olabilir

Tarihteki en önemli bisikletçilerden biri Marco Pantani, hematokrit değerlerinin sürekli anormal çıkması sonucu, doping kullandığı gerekçesiyle müsabakalardan men edilip madalyaları elinden aldığında şöyle demiştir, ”Bir gün önce tüm yıldızlar gibi gökyüzündeydim ve sadece bir gecede tüm o yıldızlar gibi kaydım.”

Pantani, doping suçlamasından sonra kendini uyuşturucuya ve alkole vermiş, kısa bir süre sonra da intihar etmiştir. Pantani doping suçlamasının olduğu dönemde formunun zirvesindeydi. Herkes onun tarafında olup onun kazanmasını beklediği için güçlü bahis şirketleri tarafından bir iftira atılması şaşırtıcı olmayabilir.

The Armstrong Lie': a new film on the Lance Armstrong doping scandal
Armstrong Yalanları – Fotoğraf: The42

Tarihteki bir diğer önemli bisikletçi Lance Armstrong, testis kanserini yenip kazandığı kupalarla dünyanın en ünlü bisiklet yarışçısı haline gelmiş ancak 2013 yılında doping yaptığını itiraf ettikten sonra tüm kupaları elinden alınmıştı. Ancak Armstrong sadece bir günah keçisi miydi? Birçok sporcu o dönemde doping yapıyordu ve doping şuan bile yapılıyor. Adil bir yarışma ortamı olmaması, sporcuları doping yapmaya sürükler.

Sonuç

Günümüzde de doping yapan sporcuların olduğunu, Rusyanın devlet destekli doping organizasyonunu ve tespit edilemeyen dopingler olduğunu düşünürsek bu durumun adil bir yarış ortamının olmamasına neden olduğunu görebiliriz. Teknolojinin hızla ilerlemesi, daha fazla hile yapmayı veya daha fazla dopingi tespit edebilmeyi sağlayacak mı göreceğiz.

Kaynak

Meldonium (Mildronate): Definition and uses in sports. (2020). Retrieved 9 July 2020, from https://www.medicalnewstoday.com/articles/309165#in-sports

Doping in sports: is it worth it?. (2020). Retrieved 9 July 2020, from https://www.medicalnewstoday.com/articles/305421#How-is-doping-detected?

Bisikletçi Armstrong: Dopingi yine yapardım. (2020). Retrieved 9 July 2020, from https://www.bbc.com/turkce/spor/2015/01/150127_lance_armstrong_doping_soylesi

Madalayalı Rus atletin doping testi pozitif çıktı. (2020). Retrieved 9 July 2020, from https://www.birgun.net/haber/madalayali-rus-atletin-doping-testi-pozitif-cikti-204937

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz