COVID-19 Riskini Sigara Kullanmak Arttırıyor mu?

0
371

Bilindiği üzere SARS-CoV-2 adlı yeni tip koronavirüs, insan hücreleri üzerinde bulunan ACE-2 reseptörlerine tutunarak, hücre içine girmektedir. Bu, COVID-19 riskini şiddetlendirebilir ve sigarayı bırakmanın önemini vurgulayabilir. Sigara içiyorsanız bırakın, ne kadar çabuk o kadar iyi!

Tütün kullanıcıları pek çok kronik hastalık ile karşı karşıyadırlar ve British Columbia Üniversitesi bilim insanlarının 8 Nisan tarihinde yayımladıkları makale, bu zararlı alışkanlığın neden COVID-19’a yakalanma riskini arttırdığını ortaya koymaktadır.

COVID-19, ciddi akut solunum sendromu koronavirüs-2’den (SARS-CoV-2) kaynaklanır. COVID-19, bazı kişilerde ölüme yol açabilecek hafif ila şiddetli semptomlar gösterir.

Virüs herhangi bir yaştaki bireyleri enfekte edebilirken, bugüne kadar, ciddi vakaların çoğu 55 yaşın üstündeki ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi önemli eşlik eden hastalıklar ile tanımlanmıştır. 

Bir insan hücresindeki ACE2 reseptörlerine bağlanan SARS-CoV-2 virüsü, COVID-19 enfeksiyonunun ilk aşaması, 3D illüstrasyon kredisi: Kateryna Kon / Shutterstock
Bir insan hücresindeki ACE2 reseptörlerine bağlanan SARS-CoV-2 virüsü, COVID-19 enfeksiyonunun ilk aşaması.

Virüs, konakçı mukozaya girmek ve enfeksiyona neden olmak için tutunduğu reseptör olan ACE-2’yi kullanır. Bu çalışmada, KOAH olan ve olmayan bireylerin solunum yollarında ACE-2’nin gen ekspresyon düzeyleri araştırıldı. KOAH olan ve sigara içmeye devam edenlerin ACE-2 ekspresyonunun önemli ölçüde arttırdığını bulundu. 

ACE-2 Nedir?

ACE-2 anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) homolojisi olan bir tip transmembran metallokarboksipeptidazdır. Anjiyotensin I’i aktif vazokonstriktöre dönüştüren ACE’nin aksine, anjiyotensin II, ACE-2, anjiyotensin II’yi güçlü vazodilatörler olan anjiyotensin- (1-9) ve anjiyotensin- (1-7) metabolitlerine ayırır ve dolayısıyla renin-anjiyotensin sisteminin negatif bir regülatörü olabilir. ACE-2 hem üst hem de alt solunum yolu, miyokard ve gastrointestinal mukoza dahil olmak üzere çeşitli farklı dokularda eksprese edilir.

Anjiyotensin I’i aktif vazokonstriktöre(damar kasıcı) dönüştüren ACE’nin aksine, vazokonstriktör maddeleri metabolitlerine ayırarak renin-anjiyotensin sisteminin negatif bir regülatörü(düzenleyicisi) olabilir.

Bununla birlikte, farelerde ACE-2’nin hayvanları aspirasyon ve sepsise bağlı ciddi akciğer hasarından koruduğu gösterilmiştir. İnsan sağlığı ve hastalığındaki rolü tam olarak açıklanmamış olmasına rağmen, kan basıncı ve kalp fonksiyonunda önemli bir düzenleyici rolü olduğu görülmektedir.

ACE-2’nin yukarı regülasyonu, konağın akut akciğer hasarına karşı korunmasında yararlı olsa da, bu, bireyleri epitel hücrelerine girmek için bu reseptörü kullanan koronavirüs enfeksiyonları riskini arttırabilir. Bu kısmen aktif sigara içenlerde viral solunum yolu enfeksiyonu ve KOAH’lılarda virüsle ilişkili alevlenmeler riskini açıklayabilir.

İşte O Çalışma

Çalışmanın baş yazarı Janice Leung “Virüsün her yaştan kişiyi etkilediğini ancak çoğunlukla 55 yaş ve üzerinde enfeksiyonun daha ciddi seyrettiğini, ayrıca kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi kronik rahatsızlıkları bulunan kişilerin COVID-19’a yakalanma yüzdelerinin daha yüksek olduğunu biliyoruz. Ancak bunun altında yatan temel sebep bilinmemekteydi. Çalışmamızın çıkış noktası tam da burası” diyerek devam ediyor.

Bu ilişkinin temel noktasının ACE-2 olabileceği tezini ortaya atarak başladık. Solunum yolumuzdaki fizyolojik rolü henüz tam olarak bilinmese de, farelerle yapılan çalışmalarda ACE-2 proteininin ciddi akciğer yaralanmalarından koruduğu belirlenmiştir. Bu proteinlerin KOAH rahatsızlığı bulunan kişilerde sağlıklı bireylere oranla daha yüksek oranda bulunması, neden COVID-19 için daha yüksek bir risk altında olduklarını açıklayabilir.

Yapılan araştırmalar, bu hastalığa neden olan en büyük risk faktörünün sigara ve benzeri tütün ürünlerinin tüketimi olduğunu kanıtlamıştır. Aynı zamanda pasif içicilik olarak adlandırılan, sigara dumanına maruz kalmak da hastalığın görülme sıklığını arttırmaktadır. JAMA adlı dergide yayımlanan bir başka vaka çalışmasına göre, kronik solunum rahatsızlıklarına sahip olan kişilerin COVID-19’dan yaşam kaybı oranı %6.3 iken, diğer kişilerde bu oran 2.3 dur.

Çalışma nasıl yapıldı?

Bu bilgilerden yola çıkılarak düzenlenen deneyde, 21 KOAH hastasının ve 21 sağlıklı bireyin akciğerlerinden elde edilen epitel hücrelerinde üretilen ACE-2 protein oranları incelendi.

Sonuçlar karşılaştırılırken aynı zamanda kişiler hiç sigara içmeyen, aktif olarak sigara kullanan ve geçmişte sigara kullanan olarak değerlendirilmiştir.

İnsan hava yolu epitelindeki ACE-2 ekspresyonu, hiç sigara içmeyenlere kıyasla aktif olarak sigara kullananlarda anlamlı olarak artmış ve de geçmişte sigara kullananlarda bu artış görülmemiştir. 

Bu sonuçlar, sigaranın ACE-2’nin hem ekspresyonunu hem de aktivitesini arttırdığını gösteren önceki hayvanlar çalışmalarındaki gözlemlerle de tutarlıdır.

Çalışmanın en önemli sonucu

Aktif olarak sigara kullanan ve KOAH rahatsızlığı olan kişilerde ACE-2 protein seviyesinin hiç sigara içmeyenler ve KOAH rahatsızlığı bulunmayan kişilere göre oldukça yüksek olduğu tespit edildi. ACE-2 reseptörünün fazla olması da hücreye daha fazla virüs girişini kolaylaştırıyor.

Çalışmanın sigara kullanan kişilerde neden COVID-19 riskini arttırdığını açıkladığını belirten grup, bir kez daha sigara bırakmanın öneminin altını çizerek ekliyor: “Çalışma sonucunda ayrıca geçmişte sigara içen ancak şu an kullanmayan kişilerle, daha önce hiç sigara kullanmayan kişilerin ACE-2 protein miktarlarının oldukça yakın olduğunu gözlemledik. Bu sonuçlar özellikle ciddi bir salgınla karşı karşıya olduğumuz bu günlerde sigarayı bırakmanın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha göstermektedir. Ayrıca KOAH hastası kişilerin sosyal izolasyon ve el yıkama kurallarına sıkı bir şekilde bağlı olmaları alınabilecek en önemli tedbirlerdendir.

Özetle

Aktif sigara içen hastalarda, ACE-2 ekspresyonu artarak düzenlenir, bu da kısmen COVID-19 riskini arttırdığını açıklayabilir. Bu bulgular, bu bireyler için sigarayı bırakmanın önemini ve bu risk gruplarının bu potansiyel ölümcül hastalığın önlenmesi ve hızlı teşhisi için artan gözetimini vurgulamaktadır. Araştırmacılar, yaşadığımız pandeminin sigarayı bırakmak için güçlü bir motivasyon olabileceğini öne sürüyor.

Kaynak:

Leung JM, Yang CX, Tam A, et al. ACE-2 Expression in the Small Airway Epithelia of Smokers and COPD Patients: Implications for COVID-19. Eur Respir J 2020 https://doi.org/10.1183/13993003.00688-2020

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz