Wasabi nedir? Wasabinin faydaları nelerdir?

0
457

Wasabi, ismini Wasabia japonica adlı bitkiden almaktadır. Wasabi’nin en çok bilinen kulanımı suşiye özgü geleneksel bir sos olmasıdır.

Wasabi, yaklaşık 1000 yıldır Japonyada bilinen geleneksel bir bitkidir. Japon turbu olarak da adlandırılır. Bu bitkinin genel olarak kökleri toz haline getirilerek kullanılır. Ayrıca bitkinin yaprakları da kullanılabilir. Wasabi sosunda da bu bitkinin kökü, toz haline getirilmesi şeklinde kullanılır.

Suşi, Asya ülkelerinin en önemli geleneksel yemeklerinden birisidir. Ayrıca suşi günümüzde birçok ülke mutfağına girmiş olup bu lezzet farklı toplumlar arasında uzak doğu lokantalarının çoğalmasıyla yerlerini almıştır.

Wasabi keskin ve acı bir tada sahiptir. Japon turbu olarak bilinen bu bitki en çok Japonya’da dağlarda, nehir kenarlarında veya vadilerde doğal olarak yetişen turpgillerden bir bitkidir. Japonya dışında Çin, Kore, Yeni Zelanda ve Kuzey Amerika’da da yetişebilen bir bitki olan japon turbunun yetişme şartları ve süresi gereği nadir bulunan bitkilerdendir. Wasabi’yi pahalı kılan etmenlerden birisi de budur.

Pahalı olması nedeniyle birçok lokanta sahte wasabi sosları kullanır. Sahte wasabi soslarında yabani turp kullanılır. Bu bitkiden yapılan soslar Wasabi’ye göre oldukça acı soslardır.

Wasabi Sushi – Helsinki, Itäkeskus | Quandoo
Wasabi’nin en çok bilinen kulanımı suşiye özgü bir sos olmasıdır.

Ayrıca uzak doğu toplumları bu sosu, birçok çiğ et üzerinde de kullanmaktalardır. Nasıl ülkemizde, kırmızı et için çeşitli baharatlar kullanılıyorsa, uzak doğuda da yaşadıkları yere özgü bir bitkileri olan wasabiyi baharat olarak kullanıyorlar.

Wasabia japonica bitki köklerinde en çok bilinen aktif bileşen olarak izotiyosiyanatlar mevcuttur. Ayrıca metabolitlerinden biri olan glukosinolatlar, birçok brassica sebzeleri olarak adlandırdığımız yine turpgiller sınıfına ait olan; brokoli, Brüksel lahanası, karnabahar ve yeşil lahana gibi sebzelerde yüksek oranda bulunmaktadır.

Antibakteriyel etkisi

Gıda tüketiminde birçok bakteriyel bulaş riski ile karşılaşılır. Özellikle de çiğ et tüketiminin olduğu uzak doğu ülkelerinde etin wasabi sosuyla harmanlanması veya ülkemizde yaptığımız gibi etin avcarlanması gıda zehirlenmelerinin ve sağlıksız gıda tükemi riskini azaltabileceğinden kullanılmaktadır.

Ayrıca toplumumuzda mangalda et tüketimi konusuna değinmek gerekirse, kırmızı et, beyaz et veya balık etlerinin mangalda yüksek ısıya ve ateşe doğrudan hızlı bir şekilde maruz kalması sırasında, Heterosiklik Aminler (HCA) ve Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH), gibi kimyasallar ortaya çıkmaktadır. Bu kimyasalların ortaya çıkmasını azaltmak istiyorsak antioksidan içeriği yüksek olan baharatlarla kullandığımız eti avcarlamanın ve de özellikle düşük ısıda etin yavaş pişmesinin sağlamanın bu kimyasallardan uzak durmada rolü olduğunu söylemek gerekir.

H. pylori’ye karşı antibakteriyel etkileri

2004 ve 2017 yıllarındaki üç hayvan çalışması wasabinin, H.pylori’ye karşı faydalı etkilerini göstermiştir. Araştırmacılar, antibiyotiklere genel anlamda çabuk direnç geliştiği için wasabinin olumlu etkilerinin tedavide katkı sağlayabileceğini bildirmektedirler. Ancak, Japon toplumunun birçoğunun diyetlerine wasabiyi eklediklerini bilsek bile, onların da aslında hala H.pylori’den muzdarip bir toplum olduğunu göz ardı etmemeliyiz.

H. pylori’nin neden olduğu peptik ülserler için tedavi rejimleri genellikle mide asidi üretimini azaltan ilaçlar olan antibiyotikler ve proton pompası inhibitörlerini içerir.

Wasabinin H. pylori üzerindeki etkisi hakkında herhangi bir sonuca varılmadan önce insanlar üzerinde araştırmalara ihtiyaç vardır .

Antiinflamatuvar etkisi

Siklooksijenaz-2 (COX-2) ve interlökinler ve tümör nekroz faktörü (TNF) gibi enflamatuar sitokinler de dahil olmak üzere inflamasyonu teşvik eden hücreleri ve enzimler üzerinde güçlü anti-inflamatuvar etkileri hayvan ve in-vitro (hücre kültürü) çalışmalarında gösterilmiştir. Ancak wasabinin faydaları hakkında insan klinik çalışmaları yoktur.

Lipoliz üzerine etkisi

Bazı araştırmalar, wasabi bitkisinin yapraklarının, yağ hücrelerinin büyümesini ve oluşumunu baskılayabilen bileşikler içerdiğini göstermektedir.

Wasabinin kendisi iştah üzerinde bir artışa neden olur. Ancak bu artış bitkinin acı ve keskin tadından dolayı oluşmuş olabilir. Bunun yanında yağ yakımını arttırdığına dair veriler, in-vivo çalışmalarda gösterilmiştir. Aynı çalışma, yağ yakımı sonucu kilo alımını da önemli şekilde azalttığını göstermiştir. Ancak wasabinin faydaları hakkında insan klinik çalışmaları yoktur.

Antikanser etkisi

İn-vitro çalışmalarda insan kolorektal, pankreas ve meme kanseri hücrelerinde antikanser etkisi gösterilse de insan çalışmaları olmadığı için kanıt anlamında eksiklikler mevcut ve bu etkisi belirsizliğini korumaktadır diyebiliriz. Ancak küçük bazı gözlemsel çalışmalar kanser riskini azalttığını göstermiştir.

Kemik sağlığı üzerinde etkisi

Wasabi’de p-hidroksisinnamik asit (HCA) adı verilen bir bileşiğin, hayvan çalışmalarında kemik oluşumunu arttırması ve kemik yıkımını azaltması önerilmiştir. HCA, kemiklerinizin güçlü yapısını koruyarak osteoporozu önleyebilir. Bununla birlikte, bu etkiyi doğrulamak için insan araştırması gereklidir.

Nöroprotektif etkisi

Farelerde yapılan çalışmalar, beyindeki antioksidan sistemleri aktivasyonunu artırdığı ve inflamasoyonu azalttığını bildirilmiştir. Bu bulgular, Parkinson hastalığı gibi inflamasyon kaynaklı nörodejeneratif bozuklukları önlemeye yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. Bu etkiyi doğrulamak için insan klinik araştırması gereklidir.

Mikrobiyota üzerinde etkisi

Wasabi, prebiyotik bir bitkidir. Prebiyotikler, bağırsağımızdaki dost bakterilerinin beslenmesi ve yaşamını devam ettirebilmesi için önemli besin maddeleridir. Sağlıklı bir mikrobiyota için prebiyotiklere ihtiyacımız vardır.

26 Mayıs’ta yayımlanan, sıçanlarda mikrobiyotadaki etkisini konu alan yakın tarihli bir çalışmaya göre, mikrobiyota çeşitliliği ve zenginliği üzerinde spesifik bazı türlerde faydalı etkileri gösterilmiştir. Ayrıca çalışmada hipertansiyonlu grubun kan basıncını anlamlı olarak düşürdüğü gösterilmiştir.

Ancak wasabi üzerine gerek mikrobiyota gerekse diğer sağlık etkileri üzerinde yapılan çalışmalar oldukça azdır. Daha çok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Diyetimize wasabiyi nasıl ekleriz?

  • Diyetinize wasabiyi eklemek istiyorsanız ve de seviyorsanız, suşide sos olarak kullanabilirsiniz.
  • Wasabiyi sos olarak mangalda kırmızı et ve beyaz et üzerinde de deneyebilirsiniz
  • Ayrıca, salatalarda veya pişmiş sebzelerde sos olarak üzerine kullabilirsiniz.
el wasabi çubuk ile tutarak
Ancak wasabi pahalıdır ve güvenilir olan wasabiyi bulmak bu yüzden zor olabilir. Ülkemizde bildiğimiz kadarıyla wasabi tozu içeren takviyeler bulunmamaktadır.

Sonuç

Wasabi’nin bazı sağlık üzerine olumlu etkileri vardır. Ancak herhangi bir sonuç çıkarılmadan önce bu bulguları doğrulamak için insanlar üzerindeki çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca, çoğu çalışmanın wasabi ekstresi kullandığını ve baharat olarak kullanmanın aynı etkiye sahip olup olmadığını belirlemeyi zorlaştırdığını unutmayın.

Kaynak

6 Promising Health Benefits of Wasabi. (2020). Retrieved 6 June 2020, https://www.healthline.com/nutrition/wasabi-benefits

Thomaz, F., Altemani, F., Panchal, S., Worrall, S., & Dekker Nitert, M. (2020). The influence of wasabi on the gut microbiota of high-carbohydrate, high-fat diet-induced hypertensive Wistar rats. Journal Of Human Hypertension. doi: 10.1038/s41371-020-0359-8

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz